feature image

ഒരിക്കൽ തഞ്ചാവൂരിലെ വിജനമായ ദാരാസുരക്ഷേത്രവാടത്തിലെ ശിലാശിൽപ്പങ്ങൾ സിനിമാപ്പടമാക്കാൻ പോയി, ക്യാമറമാൻ ഷെഹനാദുമൊത്തായിരുന്നു യാത്ര. എന്റെ തലയിൽ 'മോക്ഷമു' എന്ന ആറ്റൂർക്കവിതയും ചില ത്യാഗരാജ കീർത്തനങ്ങളും ചുറ്റിത്തിരയുന്നുണ്ടായിരുന്നു. ഫ്രെയിമുകളിലും ചലനത്തിലും വെളിച്ചത്തിലും ത്യാഗരാജസംഗീതത്തിന്റെ ഓർമ്മ വേണമെന്ന് ഷെഹനാദിനോട് പറയാൻ മാത്രമേ, പക്ഷേ എനിക്കറിയാമായിരുന്നുള്ളൂ.

feature image

സിംബലിസത്തിന്റെയും മിസ്റ്റിസിസ­ത്തിന്റെയും കാവ്യാത്മകത വഴിഞ്ഞൊഴുകുന്ന ഭാഷയിലുള്ള ഒരു മിശ്രിതമായിരുന്നു റെയ്‌‌നർ മറിയ റിൽക്കെയുടെ ആദ്യകാലകവിതകൾ. പിന്നീട് ഫ്രഞ്ചുശില്പിയായ റോദാങ്ങുമായുള്ള (August Rodin) ബന്ധം റിൽക്കേയുടെ ജീവിതത്തെയും കാവ്യജീവിതത്തെയും ആകെ മാറ്റിമറിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. കലാകാരൻ പ്രചോദനത്തിനു വേണ്ടി കാത്തിരിക്കുക എന്ന സാമ്പ്രദായികപാഠത്തിനു പകരം, നിരന്തരം പ്രവൃത്തി ചെയ്യുക, കലയെ ഒരു പ്രവൃത്തിയായി കാണുക എന്ന സ്വന്തം രീതിയാണു റോദാങ്ങ് റിൽക്കെയെ പഠിപ്പിച്ചത്.

അവസാനത്തെ ഗോൾ  എന്ന കവിത ഞാൻ എഴുതുന്നത് 2006ലാണ്, സിനദിൻ യാസിദ് സിദാൻ ലോകകപ്പ് മത്സരത്തിൽ ഇറ്റാലിയൻ ഫുട്ബോൾ കളിക്കാരൻ മാർക്കോ മറ്റെറാസിയെ നെഞ്ചിൽ തലകൊണ്ടിടിച്ചതിന‌് പുറത്താക്കപ്പെട്ട അതേവർഷം. വ്യക്തിപരമായി ഞാൻ സാഹിത്യ അക്കാദമിയിലെ ജോലിയിൽനിന്ന് വിരമിക്കുകയും 60 വയസ്സായത് പ്രമാണിച്ച് എന്റെ അന്നോളമുള്ള കവിതകൾ മൂന്നു വാല്യങ്ങളിലായി സമാഹരിക്കപ്പെടുകയും എന്റെ നാട്ടുകാരും യുവകവികളും അത് ആഘോഷിക്കുകയും ചെയ‌്ത വർഷംകൂടി ആയിരുന്നു അത്.

പരിചിതമായ മേച്ചില്‍പ്പുറങ്ങളോ കിറുകൃത്യം പാകമായ തൊഴുത്തുകളോ എന്‍.ജി.ക്കവിത തേടുന്നില്ല. പാകമായ അളവില്‍ നിന്നല്പം എറിച്ചുനില്‍ക്കുന്ന, കൂടുതലായി വരുന്ന ഈ അധികപ്പറ്റില്‍ എന്‍.ജി.ത്തം കാണാമെന്നാണ് അനുഭവം. 'മെരുങ്ങാത്ത', 'വാക്കിലേക്കൊടിയാത്ത കാട്ടുമിന്നലി'('മെരുങ്ങാത്തത്')ല്‍ നാം ഈ പരുപരുത്ത കവിതയെ തിരിച്ചറിയും.എന്‍.ജി.ഉണ്ണികൃഷ്ണന്റെ കവിതകളെ വിശദീകരിക്കാന്‍ പുതിയതും പഴയതുമായ പൊതു സൗന്ദര്യശാസ്ത്രയുക്തികള്‍ പോരാ. മിനുസപ്പെട്ടുകിട്ടാത്ത ആ പരുക്കത്തത്തില്‍ ഒന്നു കാലുറച്ചാല്‍ പക്ഷേ നാം വഴുതുകയില്ല. എതിര്‍മൊഴികൊണ്ടുയിര്‍ത്ത ചിന്തകളും നോട്ടങ്ങളുമാണവ. അതുകൊണ്ടുതന്നെ താദാത്മ്യപ്പെടലിന്റെയും അനുശീലനപ്പെടലിന്റെയും ക്ഷണികസ്വാഗതം അവയരുളില്ല.

സൗദി അറേബ്യയുടെ തനത് കവിതാ പാരമ്പര്യത്തെക്കുറിച്ച് പഠിക്കുക എന്ന ഉദ്ദേശ്യത്തോടെ മാർസൽ ക്രുപ്പർഷൊയിക്ക് നടത്തിയ യാത്രകളും പഠനങ്ങളും ഇന്ന് ചരിത്രമാണ്. 80കളിൽ സൗദിയിലെ ഡച്ച് അംബാസഡറായി റിയാദിൽ എത്തിയ അദ്ദേഹം സൗദി കാവ്യ സംസ്കാരത്തിന്റെ ആഴങ്ങൾ തേടി, അറ്റമില്ലാതെ കിടക്കുന്ന മരുഭൂമിയിലൂടെ സഞ്ചരിച്ച് തളർന്നു. ഒടുവിൽ ഒരു മഹാകവിയെ കണ്ടെത്തി.

1934ല്‍ ജനിച്ച കേദാര്‍നാഥ് സിംഗ് സമകാലീന ഹിന്ദിസാഹിത്യത്തിലെ വിഖ്യാത കവിയാണ്. വാക്കുകളുടെ മിതവ്യയവും ധ്വനിസമ്പന്നതയും കൊണ്ട് ശ്രദ്ധേയമായ അദ്ദേഹത്തിന്റെ രചനകള്‍ ഹിന്ദിയിലെ ആധുനിക പുരോഗമന പ്രസ്ഥാനത്തില്‍ ഉള്‍പ്പെടുന്നവയാണ്. ദൈനന്ദിന ജീവിതയാഥാര്‍ത്ഥ്യങ്ങളെ നാടോടിവാങ്മയത്തില്‍ അവതരിപ്പിക്കുന്ന കേദാര്‍നാഥ് സിങ്ങിന്റെ രചനാശൈലി സംഭാഷണഭാഷയുടെ ലാളിത്യവും ബഹുസ്വരതയും കൊണ്ട് വേറിട്ടു നില്‍ക്കുന്നു.

അഴല്‍നദികള്‍ / ടി കെ മുരളീധരന്‍

കവിതയിലെ ബഹുസ്വരതയുടേതായ ഈ ഉദാരഘട്ടത്തെ തന്റേതുമാത്രമായ രീതിയില്‍ പ്രതിനിധാനം ചെയ്യുന്ന കവിയാണ് ടി.കെ.മുരളീധരന്‍. രണ്ടുപതിറ്റാണ്ടിലേറെയായി മുംബൈ നഗരത്തില്‍ ജീവിക്കുന്ന മുരളീധരന്‍, താന്‍ നടക്കുന്ന തെരുവുകളിലൂടെയും ചേരികളിലൂടെയും തന്റെ കവിതയേയും കൊണ്ടുനടക്കുകയായിരുന്നു.


പാരിസ് മുട്ടായി / സിന്ധു മേനോന്‍

മനുഷ്യന്റെ കരുത്തിനുമുന്നില്‍ തോറ്റുപോകുന്ന ദൈവങ്ങളാണ് പൊന്നാനിക്കാരുടെ തട്ടകം വാഴുന്നത്. പിശാചായാലും (വെളുത്ത കുട്ടി - ഉറൂബ്), ദേവിയായാലും പൂതമായാലും (കാവിലെപ്പാട്ട്, പൂതപ്പാട്ട് - ഇടശ്ശേരി) സഹിച്ചും പൊറുത്തും ഉള്‍ക്കരുത്തുനേടിയ മനുഷ്യസ്ത്രീയുടെ മുന്നില്‍ അവര്‍ തോറ്റുപോകും. അതോടെ അവര്‍ ദിവ്യത്വം വെടിഞ്ഞ് സാധാരണക്കാരുടെ സുഖദുഃഖങ്ങളില്‍ പങ്കുചേര്‍ന്ന് അവരിലൊരാളായിത്തീരും. പെണ്‍കുട്ടികളോടൊപ്പം കൊച്ചംകുത്തുകയും കൊത്തങ്കല്ലാടുകയും ചെയ്യുന്ന കൂട്ടുകാരികളാവും. 


123